اتحاد شوروی

کارل مارکس در زمان خود نوشت: "انقلاب اجتماعی قرن نوزدهم نمی‌تواند چکامه ‏خود را از گذشته بگیرد، بلکه تنها می‌تواند آن را از آینده بجوید‎.‌‏ این انقلاب ‏نمی‌تواند با خود آغاز کند، مگر آنکه همهٔ خرافه‌باوری نسبت به گذشته را کنار ‏گذاشته باشد." این شاید عجیب به نظر آید، اما من با توجه به نوشتن هفت‌صد ‏صفحه درباره‌ی انقلاب بزرگ اجتماعی قرن بیست، این تذکار را برای سوسیالیسم ‏قرن بیست و یکم معتبر دانسته و زیرش امضاء می‌گذارم.‏

در پس تحولات قفقاز جنوبی اما دوران یک گذار بزرگ تاریخی در حال طی شدن است. در قره باغ سرنوشت تلخی در انتظار صدها هزار زن و مرد و پیر و جوان ارمنی جمهوری آرتساخ است اما از منظر درک تحول تاریخی، این پرسش اصلی در این جدال نیست و نخواهد بود. پرسش اصلی در این جدال نفس وجود دولت ملی در توازن قوائی بین‌المللی است و این که آیا چنین توازنی جائی برای دولتهای مستقل کوچک باقی می‌گذارد یا نه.

چگونه مبارزه رهائیبخش ضد کولونیالیستی در آفریقا با سنت شوروی پیوند می یابد، نبرد اوکراین و لحظه تاریخی عروج جنبش ضد استعماری نوین در آفریقا، شکاف در غرب و چشم اندازهای محتمل انکشاف مبارزه طبقاتی در آفریقای فرانکوفون به طور مشخص و در کل آفریقا.