تعداد تملک شرکت‌های آلمانی توسط شرکت‌های خارجی – از چین، هند، لهستان و جمهوری چک – در حال افزایش است. دلایل اصلی آن بحران اقتصادی، رکورد بی‌سابقه و ورشکستگی‌ها در میان شرکت‌های متوسط آلمانی است.

 بحران اقتصادی در آلمان منجر به افزایش بدست گرفتن مالکیت شرکت‌های آلمانی توسط شرکت‌های خارجی شده است. از یک سو ضعف شرکت‌های بزرگ، و از سوی دیگر موج کنونی ورشکستگی‌ها، به‌ویژه در بخش شرکت‌های کوچک و متوسط  (KMU)، از عوامل اصلی این روند هستند. به‌تازگی و برای نخستین‌بار در تاریخ یک شرکت عضو شاخص بازار بورس دکس آلمان، یعنی Covestro، توسط شرکت Adnoc  از امارات متحده عربی خریداری شده است. در حال حاضر نیز غول تجارت الکترونیک چین، JD.com، اکثریت سهام شرکت آلمانی  Ceconomy  (مالک فروشگاه‌های مدیا مارکت و ساتورن (بزرگترین و پرفروشترین فروشگاه‌ های زنجیره‌ای لوازم الکترونیک و خانگر در آلمان – م) را به‌دست آورده تا بتواند در اروپا با آمازون و علی‌بابا رقابت کند. همچنین برند ورزشی چینی چینی محصولات ورزشی آنتا Anta Sports Products  در حال بررسی خرید برند آلمانی پوما است. هم‌زمان گفت‌وگوها درباره خرید احتمالی کمپانی فولاد تیسن کروپ اروپا (TKSE)، بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد آلمان، توسط شرکت هندی فولاد جیندال اینترنشنال ادامه دارد. در بخش شرکت‌های کوچک و متوسط، که بسیاری از آن‌ها در آستانه ورشکستگی هستند، سرمایه‌گذاران چک و لهستانی به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان خریدار ظاهر می‌شوند. آلمان در حال حاضر کانون اصلی تملک شرکت‌ها توسط خارجی‌ها در اتحادیه اروپا به‌شمار می‌رود.

سرمایه‌گذاران چینی

غول تجارت الکترونیک چین JD.com حدود ۵۹.۸ درصد از سهام Ceconomy را به‌دست آورده است؛ شرکتی که زنجیره فروشگاه‌های مدیا مارکت و ساتورن را در اختیار دارد. ارزش بازار Ceconomy در حال حاضر حدود ۲.۲ میلیارد یورو است، با درآمدی معادل ۲۲.۴ میلیارد یورو و بیش از ۵۰٬۰۰۰ شاغل. JD.com به همراه شریک آینده‌اش Convergenta در مجموع ۸۵.۲ درصد از سهام Ceconomy را در اختیار خواهند داشت. این معامله دسترسی JD.com به بیش از ۱٬۰۰۰ فروشگاه در سراسر اروپا را فراهم کرده و به آن امکان می‌دهد در برابر آمازون و علی‌بابا رقابت کند. مدیرعامل Ceconomy، کای-اولریش دایسنر، این همکاری را «شتاب‌دهنده مسیر رشد» توصیف کرد. معامله هنوز نیازمند تأیید نهادهای نظارتی است و انتظار می‌رود اوایل سال آینده نهایی شود.

این تنها طرح چینی‌ها برای تملک شرکت‌های بزرگ آلمانی نیست. شرکت چینی محصولات ورزشی آنتا نیز در حال بررسی خرید برند ورزشی پوما  است. ارزش بازار پوما از آغاز سال تاکنون نصف شده و به ۲.۵۲ میلیارد یورو رسیده است، هرچند که این برند با ۲۲٬۰۰۰ شاغل و درآمدی حدود ۸.۸ میلیارد یورو همچنان یکی از بازیگران مهم صنعت ورزشی جهان است.

خریداران هندی

هرچند کسب مالکیت شرکتهای آلمانی توسط چینی‌ها بیشتر مورد توجه رسانه‌ها قرار می‌گیرند، اما هند نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. شرکت فولادسازی هندی جیندال استیل اینترنشنال قصد دارد کمپانی فولاد تیسن کروپ اروپا، بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد آلمان، را خریداری کند و امیدوار است حمایت سیاسی لازم را در مذاکرات آتی نیز به‌دست آورد. مدیر اروپایی شرکت، نارندرا کومار میسرا، اعلام کرده است که «یارانه‌های دولتی در اروپا» می‌تواند عامل کلیدی در استراتژی خرید این شرکت باشد. این شرکت در سپتامبر گذشته پیشنهادی غیرالزام‌آور ارائه داد و وعده ۲ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری داد.

پیش‌تر تیسن کروپ  در تلاش برای واگذاری بخش فولاد خود، ۲۰ درصد از سهام این کمپانی را به میلیاردر چک دانیل کژتینسکی فروخت، با هدف فروش ۳۰ درصد دیگر –از سهام خود،  اما این نقشه عملی نگردید . اتحادیه اروپا نیز در سال ۲۰۱۹ ادغام برنامه‌ریزی‌شده بین کمپانی فولاد تاتا استیل و تیسن کروپ را به دلیل نگرانی‌های رقابتی رد کرده بود. شرکت تاتا پیش‌تر در سال ۲۰۰۷ با خرید Corus  به ارزش ۱۲ میلیارد دلار، به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد جهان تبدیل شده بود.

سرمایه‌گذاران اروپای شرقی

در سال‌های اخیر، سرمایه‌گذاری‌ها و تملک‌های شرکت‌های چک و لهستانی در آلمان افزایش یافته است، به‌ویژه در میان شرکت‌های متوسط. این پدیده جدید نیست – گروه چکی Agrofert، که تا چندی پیش متعلق به نخست‌وزیر فعلی چک آندری بابیش بود، سال‌ها پیش در شرکت‌های آلمانی تولید نیترات SKW Stickstoffwerke Piesteritz  و محصولات نانوائی/نانی Lieken  سرمایه‌گذاری کرده بود.

بر اساس آمار بانک فدرال آلمان، سرمایه‌گذاری‌های چک در آلمان در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۳۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۵ میلیارد یورو رسیده است. اوایل امسال، تولیدکننده نوشیدنی‌های الکلی از میوه‌حات چکی  R. Jelínek  سهم اکثریت ۵۲ درصدی شرکت برلینی BLN  (بزرگ‌ترین کارخانه عرق سازی دست سازساز در برلین) را خرید و از این طریق به زنجیره‌های بزرگ خرده‌فروشی مانند REWE  و Edeka  دسترسی پیدا کرد. مدیرعامل شرکت جدید R. Jelínek Deutschland GmbH، گفت: «در آغاز همکاری، محصولات ما فقط در سه یا چهار فروشگاه عرضه می‌شد؛ اکنون صدها فروشگاه این محصولات را می‌فروشند».

در همین حال، تعداد خریدهای لهستانی از دو مورد در سال ۲۰۲۴ به شش مورد در سال جاری افزایش یافته است. به‌عنوان نمونه، شرکت لهستانی Transitional  Technologies PSC که در زمینه‌ی رایانش ابری و اینترنت اشیاء فعالیت دارد، امسال ۱۰۰ درصد سهام شرکت آلمانی x-Info Wieland Sacher GmbH (متخصص تحلیل داده‌ها) را خریداری کرده است. مدیرعامل شرکت، شیمون بارتکوویاک، می‌گوید از زمان این تملک، شرکت با «سیلی از سفارش‌های جدید» مواجه شده است.

ورشکستگی‌های فزاینده

موج روزافزون ورشکستگی‌ها، به‌ویژه در میان شرکت‌های کوچک و متوسط (KMU)، مهم‌ترین دلیل افزایش سرمایه‌گذاری‌های چک و لهستان در آلمان به‌شمار می‌رود. این شرکت‌ها حدود نیمی از تولید اقتصادی آلمان را تأمین می‌کنند، نزدیک به ۶۰ درصد اشتغال را در اختیار دارند و تقریباً ۹۹ درصد از کل شرکت‌های کشور را تشکیل می‌دهند.

در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، تعداد ورشکستگی‌های شرکتی در آلمان به ۱۱٬۹۰۰ مورد رسید – که ۹.۴ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته و بالاترین رقم در ده سال گذشته است. بر اساس پیش‌بینی مؤسسه اعتبارسنجی کردیت رفرم، تا پایان سال جاری مجموع ورشکستگی‌ها به حدود ۲۳٬۹۰۰ مورد خواهد رسید – رقمی که از سال ۲۰۱۴ تاکنون بی‌سابقه است.

این وضعیت فرصتی برای شرکت‌های با نقدینگی‌بالای چک و لهستانی ایجاد کرده تا جای پای خود را در آلمان محکم کنند – به‌ویژه در حوزه‌های تولید و لجستیک، از جمله شرکت‌های صادرات‌محور. «آلمان امروز نسبتاً  ارزان‌تر از همیشه است، و این موضوع جذابیت دارایی‌های آلمانی برای خریداران خارجی – از جمله لهستانی‌ها – را افزایش می‌دهد»، به‌گفته‌ی ووکاش خرابانسکی، رئیس آژانس سرمایه‌گذاری و تجارت لهستان در مصاحبه‌ای با رویترز.

تمرکز بر آلمان

تعداد کل کسب مالکیت‌ها شرکت‌های آلمانی و ادغام‌ها با شرکت‌های آلمانی توسط سرمایه‌گذاران خارجی بنا بر گزارش (M&A)  در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته است. طبق داده‌های بورس لندن  (LSEG) ، سرمایه‌گذاران خارجی در نه ماه نخست سال ۲۰۲۴ در معاملات M&A آلمان به ارزش ۱۱۱ میلیارد دلار آمریکا مشارکت داشته‌اند – افزایشی ۳۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل.

به‌گزارش «M&A Outlook 2025»، حدود ۶۵ درصد از شرکت‌ها در سال ۲۰۲۴ بیش از سال قبل اقدام به ادغام یا خرید کرده‌اند. در سطح اروپا، آلمان همچنان محبوب‌ترین مقصد برای تملک شرکت‌ها توسط سرمایه‌گذاران خارجی است. طبق تازه‌ترین گزارش کمیسیون اروپا، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۱ درصد (۴۱۲ معامله) از کل تملک‌های خارجی در اروپا مربوط به آلمان بوده – بیشترین سهم در اتحادیه اروپا.

بیشترین علاقه سرمایه‌گذاران خارجی به بخش تولید آلمان معطوف است. طبق مطالعه بانک توسعه KfW ، در فاصله‌ی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳، ۳۳.۴ درصد از انتقال مالکیت‌ها در این بخش انجام شده و پس از آن فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) با ۲۷.۶ درصد در رتبه دوم قرار دارد.

جرمن فارین پالیسی

۱۰ دسامبر ۲۰۲۵

ترجمه: کیوان آزاد

https://www.german-foreign-policy.com/news/detail/10231

[۱] غول فناوری چینی JD.com به هدف خود در مورد Media Markt/Saturn رسید. handelsblatt.com ‏۰۲.۱۲.۲۰۲۵
[2] شرکت JD.com پس از پایان دوره پذیرش اضافی، ۵۹.۸٪ از سهام CECONOMY را به‌طور نهایی به‌دست آورد. tradingview.com ‏۰۲.۱۲.۲۰۲۵
[۳] کین وو: آنتا اسپورتس و لی نینگ چین در حال بررسی پیشنهاد خرید پوما هستند. reuters.com ‏۲۸.۱۱.۲۰۲۵
[۴] ملانی برگِرمان، فلوریان گیسگن: خریدار احتمالی بخش فولاد تیسن‌کروپ بر یارانه‌های دولتی حساب می‌کند. wiwo.de ‏۰۵.۱۲.۲۰۲۵
[۵] کریستف اشتایتس، توم کِکنهوف: تیسن‌کروپ پیشنهاد غیرالزام‌آور از شرکت Jindal Steel International برای واحد فولاد خود دریافت کرد. reuters.com ‏۱۶.۱۱.۲۰۲۵
[۶] ادغام‌ها: کمیسیون اروپا ادغام پیشنهادی بین Tata Steel و ThyssenKrupp را ممنوع کرد. ec.europa.eu ‏۱۱.۰۶.۲۰۱۹
[۷] دن لالور، دیویدوتا تریپاتی: Tata Steel شرکت Corus را با ۱۲ میلیارد دلار خرید. reuters.com ‏۰۹.۰۸.۲۰۰۷
[۸] مایکل کان، آنا کوپر: شرکت‌های چک و لهستان شرکت‌های آلمانی بحران‌زده را با قیمت پایین می‌خرند. reuters.com ‏۲۳.۱۰.۲۰۲۵
[۹] چرا شرکت‌های چک در حال خرید شرکت‌های بحران‌زده آلمان هستند. expats.cz ‏۰۴.۱۱.۲۰۲۵
[۱۰] سونیا کراتس: شرکت Transition Technologies PSC آلمان، X-Info Wieland Sacher GmbH را خرید و بر رشد از طریق هم‌افزایی تمرکز دارد. ttpsc.com ‏۱۶.۱۱.۲۰۲۵
[۱۱] مطالعه‌ای نشان می‌دهد: ورشکستگی شرکت‌های آلمانی در بالاترین سطح ده سال گذشته. reuters.com ‏۲۶.۰۶.۲۰۲۵
[۱۲] اینگو ناتوزیوس: ورشکستگی بزرگ. tagesschau.de ‏۰۸.۱۲.۲۰۲۵
[۱۳] دیده‌بان اقتصادی: افزایش تملک‌ها توسط سرمایه‌گذاران خارجی در حالی‌که اقتصاد آلمان با رکود روبه‌روست. english.news.cn ‏۰۷.۱۱.۲۰۲۴
[۱۴] انتظار معاملات بیشتر: بازار ادغام و تملک آلمان در سال ۲۰۲۵ انتظار بازگشت موفقیت را دارد. kpmg.com ‏۰۶.۱۲.۲۰۲۴
[۱۵] پنجمین گزارش سالانه غربالگری سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی در اتحادیه اروپا (۲۰۲۵). کمیسیون اروپا ‏۱۴.۱۰.۲۰۲۵