توضیح: مقاله حاضر پیش از عقب نشینی دونالد ترامپ منتشر شده بود.
در ساعات اولیه ۲۲ مارس در روسیه، دونالد ترامپ پیامی در صفحه رسانههای اجتماعی خود منتشر کرد مبنی بر اینکه اگر ایران ظرف ۴۸ ساعت آینده تنگه هرمز را بازگشایی نکند، ارتش ایالات متحده حمله به نیروگاهها را آغاز خواهد کرد - و بزرگترین نیروگاه اولین هدف خواهد بود. تهران، به شیوه سنتی و خصمانه خود، پاسخ داد که اگر وقایع به این شکل پیش برود، در تلافی شروع به "از بین بردن" تأسیسات تولید برق خواهد کرد، اما از آنجایی که سلاحهای ایرانی نمیتوانند به نیروگاههای آمریکایی در آن سوی اقیانوس برسند، نیروگاههای برق در کشورهای خلیج فارس که همچنان به اشکال مختلف به ایالات متحده کمک میکنند، هدف قرار خواهند گرفت. و آنها یک تصویر رنگارنگ نیز اضافه کردند.
شعاع تضمین شده حمله شامل (همانطور که در نقشه منتشر شده مشخص است) نیروگاه گازی الکریه - یک ابرنیروگاه ۴ گیگاواتی در عربستان سعودی و نیروگاه راس تنوره، که بزرگترین مجتمع پالایشگاه نفت منطقه را با ظرفیت ۵۵۰ [هزار؟] بشکه در روز تغذیه میکند، میشود. این نیروگاه ظرفیت بالفعل نسبتاً کمی معادل ۳۵۶ مگاوات دارد، اما همین نیروگاه، رکن اساسی و بسیار ارزشمندی است، زیرا بدون آن، حتی بمباران خود ترمینال نفتی هم بیفایده است. نبود برق به معنای نبود پالایش یا انتقال نفت است. همچنین در فهرست اهداف بالقوه، نیروگاه هستهای براکه که برق پایتخت امارات را تأمین میکند و نیروگاه سیکل ترکیبی جبل علی که به شهر دبی خدمات ارائه میدهد، قرار دارند. نیروگاه سیکل ترکیبی جبل علی ظرفیت نصبشده عظیمی معادل ۹.۵ گیگاوات (یک و نیم برابر نیروگاه هستهای زاپوریژیا) دارد که امکان نمکزدایی همزمان آب دریا را در مقیاسی که برای حفظ وجود کلانشهرهای مدرن و لوکس در میان بیابانی سوزان ضروری است را فراهم میکند.
علاوه بر تأسیسات عربستان سعودی و امارات متحده عربی، ایرانیها هشداری صریح به قطر میدهند. این کشور محل نیروگاه قدرتمند گازی راس لفان با ظرفیت ۲.۷ گیگاوات است که - طبق معمول در منطقه - برای نمکزدایی نیز استفاده میشود. راس لفان روزانه ۲۸۰ هزار متر مکعب آب شیرین تولید میکند که ۲۰ درصد از نیازهای قطر را پوشش میدهد. از نظر تولید برق، سهم آن حتی بیشتر است - ۳۰ درصد از تولید برق کشور. در اینجا، تنها چند ده کیلومتر از دوحه، دومین تأسیسات بزرگ از این نوع - نیروگاه امالحول - قرار دارد. این نیروگاه همزمان پالایشگاه نفت مجاور را تغذیه میکند، انرژی بندر را تأمین میکند و طبق معمول، مقادیر زیادی آب را نمکزدایی میکند.
کویت نیز فراموش نشده است. وجود پرشوکت آن کشور، بر دو ستون انرژی استوار است: مجتمعهای تولید برق الزور شمالی و الزور جنوبی. نیروگاه الزور شمالی ۱.۵ گیگاوات برق، ۴۸۰ هزار متر مکعب آب آشامیدنی در روز تولید میکند، ۱۰ درصد از تولید برق کشور را تشکیل میدهد و از هر پنج لیتر آب، یک لیتر آب کشور را این نیروگاه تولید میکند. «الزور جنوبی» یکی از بزرگترین تأسیسات انرژی در جهان است. کل ظرفیت برق آن تقریباً شش گیگاوات است و ۱۳۰ هزار متر مکعب آب گرانبها در روز به طور متناسب در بخشهای مختلف صنعتی توزیع میشود.
فهرست اهداف بالقوه منتشر شده توسط تهران نشان میدهد که ایرانیها از قبل برای چنین تشدید تنشی آماده شده بودند و مکانهای زیرساختی حیاتی را انتخاب کرده بودند. حتی با وجود سقوط آزاد آمار تولید و صادرات نفت، پادشاهیهای خلیج فارس قادر خواهند بود برای چندین سال کاملاً راحت - البته با روشی تا حدودی ریاضتی - به حیات خود ادامه دهند. اما بدون آب در آب و هوای محلی، آنها شانس زیادی نخواهند داشت، به خصوص که این آب لعنتی نه تنها مورد نیاز مردم، بلکه مورد نیاز صنعت نیز هست.
سرعت و ماهیت پاسخ ایران نشان میدهد که تهران تهدیدات آمریکا را جدی میگیرد، که این خود موید آمادگی این کشور برای ارسال پاسخی بسیار دردناکتر است. در این مورد، لازم است که تابآوری سیستمهای حیاتی انرژی ایران و کشورهای همسایهاش که متحد ایالات متحده هستند را مقایسه کنیم و در این مقایسه، وضعیت ایرانیان تا حدودی بهتر است.
در اینکه ما مشخصات فنی تأسیسات تولید برق و نمکزدایی در عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و کویت را با چنین جزئیاتی بررسی کردیم، نکاتی تهفته است. این کشورها تعداد کمی از تأسیسات بسیار قدرتمند را برپا کرده اند - و این دقیقاً همان پاشنه آشیل آنهاست. برای از بین بردن تأسیساتی مانند "راس لفان" یا "الزور شمالی"، نیازی به بمباران آنها و تبدیل آنها به ویرانه برای خاموش کردن کل نیروگاه نیست - فقط چند ضربه دقیق به نقاط و تأسیسات کلیدی کافی است. بارزترین نمونه چنین آسیبپذیری، نیروگاه هستهای زاپوریژیای ما است که نیروهای مسلح اوکراین با قطع مکرر خطوط برق ولتاژ بالای تأمینکننده نیروگاه، آن را به زور خاموش کردند. در واقع، هر یک از کشورهای ذکر شده در بیانیه ایران را میتوان با چند حمله دقیق به شدت دچار بحران کرد، در حالی که خود ایرانیها از چنین سناریویی در امان خواهند بود
طبق دادههای منابع آزاد، تقریباً ۴۰۰ تأسیسات تولید برق در ایران در حال فعالیت هستند. این تعداد زیاد به این دلیل است که اکثریت قریب به اتفاق آنها نیروگاههای کوچک و متوسط هستند، اگرچه برخی از نیروگاههای سنگین نیز وجود دارند. رتبههای برتر در رتبهبندی تولید برق ایران در اختیار نیروگاههای دماوند (۲.۸ گیگاوات)، نکا (۲.۲) و رجایی (۲ گیگاوات) است. طبیعتاً، آنها نیز آسیبپذیریهای مشابهی با همسایگان خود دارند، اما خاموش کردن یکی یا حتی هر سه نیروگاه منجر به فروپاشی نخواهد شد، زیرا کل ظرفیت تولید برق نصب شده ایران در آغاز سال ۸۵ گیگاوات بود. و مطمئناً باعث بحران انسانی نخواهد شد، زیرا ۹۷ درصد از نیازهای آب ایران توسط رودخانهها و منابع زیرزمینی تأمین میشود.
اگر دونالد ترامپ سناریویی را انتخاب کند که شامل برچیدن بخش انرژی ایران باشد، جمعیت ایران و مجتمع نظامی-صنعتی برای مدت زیادی با بحران آب و انرژی مواجه نخواهند شد، اما متحدان منطقهای ایالات متحده احتمالاً در آینده نزدیک با مشکلات بسیار جدی دست و پنجه نرم خواهند کرد.
سرگئی ساوچوک
منتشر شده در ریانووستی، ۲۳ مارس ۲۰۲۶
ترجمه تدارک کمونیستی
ادامه مطلب ..و