ماراتون استخدام دولتی در ایران

نوشتۀ: تحریریه سایت
1 Comment

(گزارش دریافتی) هر ساله توسط دستگاه های دولتی- نهادهای عمومی و نظامی و بانکها و ... آزمونهایی استخدامی برگزار می شود و معمولا برای هر موقعیت شغلی تعداد افراد دو و سه رقمی در این مارتون با هم در آزمون شرکت میکنند.

توضیح:

مطلب زیر گزارشی است که یک رفیق ارسال کرده است و برای جلب توجه و حساسیت بیشتر به موضوعاتی از این دست به طور کلی و به موضوع مورد بحث در گزارش حاضر آن را منتشر می کنیم. گزارش خود به اندازه کافی گویای تصویر نابسامان جامعه‌ای هست که در آن بخشی از نیروی کار با حدت و شدت بیشتر و بیشتر و با دستمزدها و حقوق های نسبی کمتر و کمتر مشغول به کار است و بخش دیگری از نیروی کار در قالب ارتش ذخیره ای گسترده عملاً از امکان ورود به بازار کار محروم می ماند. به ویژه اگر این امکان ورود به خدمت دولتی را در بر بگیرد که نسبت به بخش خصوصی از ثبات و امنیت شغلی بیشتری نیز برخوردار است. وضعیتی که البته منحصر به ایران نیست اما در ایران با ویژگی‌هایی از قبیل آزمون عقیدتی و سیاسی نیز تکمیل می شود.

لازم می‌دانیم بر اهمیت چنین گزارشاتی تأکید کنیم که امکان آن را فراهم می‌کنند تا مشاهدات میدانی نیز در کنار داده‌های کلی و مبانی نظری، به شناخت و درک بهتر مناسبات و تبیین سیاست ورزی کمونیستی یاری رسانند.

تحریریه سایت

 

همانطور که در آمارها گفته شده در ایران چیزی قریب بر ۴ میلیون و حتی بیشتر کارمند دولتی داریم و رابطه استخدامی آنها بالغ بر سی و خورده ای نوع با ارگان دولتی هست که به طور کلی در دسته های شرکتی، قراردادی، پیمانی، رسمی آزمایشی و رسمی جای میگیرند.

هر ساله توسط دستگاه های دولتی- نهادهای عمومی و نظامی و بانکها و ... آزمونهایی استخدامی برگزار می شود و معمولا برای هر موقعیت شغلی تعداد افراد دو و سه رقمی در این مارتون با هم در آزمون شرکت میکنند.

از شرایط مهم شرکت در این آزمونها شرایط سنی (زیر چهل سال یا زیر سی سال)- جنسیت - داشتن کارت پایان خدمت- ارتباط رشته تحصیلی با رشته مورد تقاضا - حداقل مدرک کارشناسی و در مواردی فقط یک مقطع (مثلا اگر کارشناسی بخواهند کسی که دکتری دارد و شرکت کند مدرک دکترای وی محسوب نمیشود برایش) و نداشتن سو پیشینه کیفری و سلامت جسمانی و ... است که همه اینها باعث میشوند قسمت عظیمی از جمعیت جویای کار در این آزمونها شرکت کنند.

معمولا علاوه بر افراد بیکار افراد دارای رابطه استخدامی دیگر برای بهبود رابطه استخدامی خود و افرادی که شغل در شرکتهای خصوصی یا شغل آزاد یا پاره وقت هم دارند متقاضی شرکت در این آزمونها هستند.

پس از رد شدن از ارزیابی اولیه شرایط مذکور (مثلاً شرط سنی)، نوبت پرداخت مبالغی چند صد هزار تومانی تحت عنوان خرید دفترچه ثبت نام می‌رسد و پس از آن افراد موفق به ثبت نام خواهند شد و در آزمون شرکت میکنند که فاصله زمانی ثبت نام تا برگذاری آزمون از یک تا چند ماه است. پس از آزمون هم مدت حداقل یک ماهه طول میکشد تا نتایج اعلام شود.

در همه آزمونها از دو تا ۵ برابر و حتی در مورادی ببشتر از بین افراد مورد تقاًضا در صورت کسب نمره حد نصاب وارد مرحله مصاحبه مذکور میشوند- در این مرحله افرادی زیادی هم تحت عنوان سهمیه و با سهمیه های ۵ درصد و ۲۵ درصد شهدا و ایثارگران و فرزندان آنها و در چند آزمون اخیر هم ۳ درصد سهمیه برای معلولین در نظر گرفته شده است.

از زمان اعلام نتایج اولیه چند برابر ظرفیت تا زمان برگزاری مصاحبه ها هم چیزی حدود دو ماه و انجام کلیه مصاحبه ها هم دو ماه دیگر زمان میبرد.

در مصاحبه ها معمولا دانش تخصصی- داتش استفاده از کامپیوتر و مباحث روانشناسی و داشتن رزومه علمی و کاری موثر است اما در این مرحله همیشه داوطلبان به مواردی مثل سفارش افراد و انتخابهای سلیقه ای معترص بوده اند و حتی لقب اعتراضات کارنامه سبرها به این افراد در رسانه ها داده شده است.

پس از این مراحل در بازه ای یک تا چند ماهه زمان خواهد برد تا نتایج نهایی یک برابر ظرفیت قبول شدگان اعلام شود.

پس از آن مرحله فرآیند گزینش افراد شروع شده و با تحقیقات محلی و انجام مصاحبه مسایلی عقیدتی و سیاسی همچون انجام فرایض دینی- گوش دادن به آخرین سخنرانی های مقام رهبری- شرکت در انتخابات- فعالیت های فرهنگی و سیاسی همچون عضویت در بسیج و غیره فرد بررسی میشود و در صورت داشتن سابقه کار مراجعه به محل کار قبلی و استعلامات مختلف امنیتی و سیاسی در مورد شخص انجام میشود.

افراد در جواب گزینششون یا مورد تایید یا نیازمند به سیر مطالعاتی و ارشاد دانسته شده یا رد خواهند شد.

در آخرین مراحل هم گواهی های سلامت پزشکی- عدم سوء پیشینه و مدارک هویتی درخواست شده و کد مستخدمی درخواست شده و مبلغی هم تحت عنوان هزینه صدور کد مستخدمی از شرکت کننده دریافت شده و پس از دوره هایی آموزشی فرد به کار گمارده میشود که این مراحل بعد گزینش هم چند ماهی زمانبر است.

این نکته نیز حائز اهمیت است که تمام استخدامی ها به استخدام رسمی نهادهای دولتی در نمی آیند. نحوه استخدام به آن چیزی بستگی دارد که در دفترچه ثبت نام قید شده است. به طور مثال استخدام در وزارت علوم (لااقل در دوره ای) به شکل پیمانی و در بانکها اکثراً قراردادی است. در گذشته مواردی نیز برای اطرافیان پیش آمده بود که استخدام های پیمانی را به شرکتی تبدیل کردند. چنین مواردی در مدت اخیر ملاحظه نشده است.

این توضیح هم لازم است که در استخدام شرکتی طرف قرارداد یک شرکت ثالث تامین نیروی انسانی است در حالی که در استخدام قراردادی طرف قرارداد خود دستگاه اجرائی است و در پیمانی طرف قرارداد وزارتخانه است و سازمان امور استخدامی باید برای فرد کد صادر کند در حالی که بیمه بازنشستگی وی مربوط به تأمین اجتماعی است. استخدام رسمی مشابه پیمانی است اما بیمه بازنشستگی آن در حوزه شمول صندوق بازنشستگی کشوری قرار می گیرد. استخدام رسمی از این مزیت نیز برخوردار است که نقل و انتقال به دستگاههای دیگر راحت‌تر صورت می گیرد.

علاوه بر همه اینها، پدیده دیگری که از زمان روی کار آمدن دولت رئیسی هر چه بیشتر مشاهده می‌شود روند رو به کاهش استخدام زنان است. این بخصوص در آزمون قوه قضائیه و دیوان محاسبات کشوری مشهود بود. پایین آوردن ظرفیت استخدام خانم‌ها هم باعث بعضی نارضایتی ها شده است.

در ادامه همین روند روز گذشته قانون عفاف و حجاب نیز به همه نهادها ابلاغ شد. در خبر مربوط به این موضوع آمده است:

«سخنگوی ستاد امر به معروف:

- اجرای این قانون برای دستگاه‌های دولتی آغاز شده، سپس برای دیگر اقشار جامعه هم اجرا می‌شود.

- بازرسان ما با حضور در ادارات موضوع اجرای قانون را گزارش می‌دهند.

- کارمندان آقا و خانم موظف هستند شاخصه‌های عفاف و حجاب را رعایت کنند.

- در صورت توجه نکردن تا تعلیق مسئول مافوق، محکومیت دیده شده است

در مجموع می‌توان تصور کرد که شرایط استخدام در نهادهای دولتی در آینده از این نیز دشوارتر شود. بخصوص برای زنان.

 

15 خرداد 1401

Write comments...
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    شهرام · 2 months ago
    سلام رفیق
    در رابطه با آزمون استخدامی در ایران نکته مهمی را از قلم انداختید. اینکه شرکت کنندگان پس از کسب نمره قبولی در آزمون و معرفی به مرحله مصاحبه یا گزینش باید دارای شرط بومی باشند. بومی به کسی اطلاق میشود که یا دوره تحصیلی خود را در آن شهر گذرانده باشد، یا به مدت ۵ سال در همان شهر اجاره نشین باشد و یا اینکه سند ملک (زمین یا خانه) در شهر مذکور به نامش باشد. این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که با توجه به تمرکز سرمایه در پایتخت و به تبع آن تمرکز اکثر ادارات و شرکتهای دولتی در آن،اکثر شرکت کنندگان به قبولی در تهران چشم دوخته اند. اما شرط اول (تحصیل) با توجه به روند بومی گزینی دانشگاهها، شرط دوم (اجاره‌نشینی) با توجه به افزایش سرسام آور اجاره بها و در نهایت شرط سوم (صاحبخانه) که اکنون رؤیایی دست نیافتنی است،شانس طبقه کارگر برای کسب مشاغل دولتی را بیش از پیش کاهش داده.
    در پایان اینکه رفیقی در پاسخ به متن شما به سرمایه‌داری متعارف و نامتعارف اشاره کرده بود، به راستی حق با ایشان است، ببینی اصل مالکیت خصوصی (شرط سوم) یکی از شروط قبولی در آزمون استخدامی است، آیا نمونه‌ای بهتر از این برای اینکه سازوکار سرمایه تا کجاها به عمق مناسبات اجتماعی رسوخ کرده را سراغ دارید؟ جالب است که بنا بر همین شرط سوم حتی داشتن مسکن در اطراف تهران (مثلا رباط کریم، اسلامشهر و ...) نیز قابل قبول نیست و داوطلب باید حتمن در خود تهران صاحبخانه باشد.
    سپاس

کنفرانس مؤسس

  • 50 سال مبارزه بر سر مارکسیسم 1932-1883 (قسمت سوم)
    از موضع تئوری مارکسیستیِ بحران و فروپاشی، این امر از ابتدا از نظر گروسمن مسلم است که برای پرولتاریا انتظار تقدیرگرایانه فروپاشیِ خود به خود ، بدون آن که فعالانه در آن دخالت کند؛ قابل طرح نیست. رژیم های کهنه…
  • حزب پرولتاریا
    حزب وظایف خود را تنها به شرطی می تواند ایفا کند که خود تجسم نظم و سازمان باشد، وقتی که خود بخش سازمانیابی شدۀ پرولتاریا باشد. در غیر این صورت نمی تواند ادعایی برای به دست گرفتن رهبری توده های…
  • اتحادیه ها و شوراها
    رابطۀ بین اتحادیه و شورا باید به موقعیتی منجر شود که غلبه بر قانونمندی و [سازماندهی] تعرض طبقۀ کارگر در مساعدترین لحظه را برای این طبقه امکانپذیر سازد. در لحظه ای که طبقۀ کارگر به آن حداقلی از تدارکات لازم…
  • دربارۀ اوضاع جهانی - 14: یک پیمان تجاری ارزشمند
    یک رویکرد مشترک EU-US می تواند بر تجارت در سراسر جهان تأثیر گذار باشد. روشی که استانداردها، از جمله مقررات سلامتی و بهداشتی و صدور مجوز صادرات در بازارهای دیگر را نیز تسهیل میکند. به خصوص مناطقی که هنوز تحت…
  • 50 سال مبارزه بر سر مارکسیسم 1932-1883 (قسمت دوم)
    همان طور که رزا لوکزامبورگ تاکید نموده است، "فروپاشی جامعه بورژوایی، سنگ بنای سوسیالیسم علمی است". اهمیت بزرگ تاریخی کتاب رزالوکزامبورگ در این جاست: که او در تقابلی آگاهانه با تلاش انحرافی نئو هارمونیست ها، به اندیشه ی بنیادین "کاپیتال"…

صد سال پس از انقلاب اکتبر

کنفرانس اول

هنر و ادبیات

ادامه...

صدا و تصویر