نظر خوانندگان

با رضا موافقم.... توضیح سایت: با تشکر از اظهار نظر شما. ا...
به "زنده باد سوسیالیسم" این که دست اندرکاران واقعه چه می...
سعید عطاپور عزیز، یا تو منظور من را متوجه نمیشوی یا من م...
رستمی عزیز، شما وقتی تفاوت کامنت با بیانیه را متوجه نیس...
زنده باد سوسیالیسم گرامی، حداقل در همین چند هفتۀ اخیرم...
به اکبر، یک پیشنهاد: من با منطق شما به ماجرا نگاه می کنم...
رفقای تدارک این اکبر را دست کم نگیرید. درسته شکسته نفسی ...
سعید عطاپور عزیز، کار درستی نیست که نیت خوانی میکنی. من ...
عطاپور عزیز، خدمتتان عارض شوم که اگر صحبتی دربارۀ مضمو...
دوست عزیز اکبر، ممنون بابت انتقادات و تدکرات شما. اما س...
امیر عزیز، دفاع بد از دشمنی بدتر است. آیا همه تیترهایی ک...
جناب عطاپور، بله سال‌هاست حرفتان را زده‌اید. بنابراین...
درست است که شکل انشایی نوشته غلیظ است ولی محتوی سیاسی ا...
دوست گرامی اکبر، ما سالهاست که در مورد سیاستهای روژاوا ...
دوستان! بیانیه دادن به معنای داستان‌سرایی نیست. در بیا...
دوست و یا شاید هم رفیق عزیز عبدی این که نوشتم پاسخ کوتاه...
آقای شفیقِ گرامی این نام را در کامنتِ دوم هم به کار برد...
دوست ناشناس عزیز، خیلی کوتاه به برخی از نکات کامنت شما ...
سلامِ مجدد عدمِ استفاده از نامِ واقعی یک ضرورت بود ولی ...
دوست ناشناس با سلام. قبل از هر چیز توصیه میکنم کامنتهای...

مقالات

کتاب

سه شنبه, 14 آبان 1398 19:52

نه چکسلواکی، نه یوگوسلاوی؛ خاورمیانه ی سوسیالیستی

نوشتۀ: گیسو رستمی
Rate this item
(0 votes)

آنان که پی در پی با اشاره به ثروت آذربایجان، سودای پیوستن به بورژوازیِ مشابه ِ بهره کش تری را دارند، به سیاق سالیان گذشته بی شک به اینها کینه خواهند ورزید. کینه توزی باید ما به ازای داخلی پیدا کند: چه تقابلی بهتر از جنگ "کرد و ترک" و "ترک و فارس" و فارس و کرد" می تواند جایگزین نبرد بین استثمار شدگان و استثمار شوندگان، بین کارگران و سرمایه داران شود؟

نیاران قالماسین اولدوزا دیین      ("الدوز"را بگوئید دلواپس نباشد)

(صمد) کوء نلومده دیر، اوره گیمده دیر          (که عشق صمد را در وجود خویش جای داده ام)

وورغونون آداشی جگریمده دیر       (صمد در وجود من و درقلب من است)

انتقام آلاجاق ائل دشمنیندن           (و انتقام خواهد گرفت از دشمن خلق)

از شعر "صمد"در قلب من است – علیرضا نابدل

 هواداران تیم تراکتور آذربایجان در بازی فوتبال مقابل استقلال تهران، فریاد می زنند "ترکیه، ترکیه"، "مرگ بر کرد" و تصاویری منتشر می شود از یک پلاکارد میان هواداران که روی آن نوشته اند: "حق‌انتخاب با شماست: چکسلواکی یا یوگوسلاوی؟". فرض می گیریم که ناسیونالیست های پان ترک با قصد جدایی از ایران - پیوستن به "آذربایجان شمالی" یا ترکیه و یا اصلا هردو – می خواهند پیغام روشنی را مخابره کنند: می خواهیم مسالمت آمیز و درست مانند تجربه ی جدایی چک از اسلواکی – و نه مانند تجربه ی خونبار یوگوسلاوی - از ایران جدا شویم.

این فرقی نمی کند که آنان که خواستار جدایی اند، کشور مستقلی می خواهند یا در سودای پیوستن به جمهوری فاسد تحت هدایت اسرائیل آذربایجان و یا امپراطوری عثمانی خلیفه رجب طیب اردوغان هستند. در هر صورت آنان باید دولتی جدید برپاکنند و مرزهای تازه ای را نیز برای این کشور یا ایالت جدید کشوری دیگر ترسیم کنند. روابط جدید فرهنگی اقتصادی سیاسی اجتماعی و ... به هنگام تشکیل هر دولت جدیدی ناگزیر از صف بندی مجدد خواهند بود. یکی از نتایج احتمالی، فروکاسته شدن آنچه که امروز  روشنفکران (خرده) بورژوای پان ترک در تقابل با "مرکزگرایی" و "دیگری سازی" و غیره منتقد آنند، به مشکلی حل شده خواهد بود. اما مگر ایجاد هر دولت نوپایی را می توان خارج از جایگزین کردن پیوندها و تبادلات بین توده های مردم با مرزبندی ها و کینه توزی های جدید متصور شد؟ نه. در آن صورت قرعه به نام چه کس خواهد افتاد که دشمن جدیدشان باشد؟ قاعدتا نه آنان که امروز نگران اجرا شدن اصل 15 قانون اساسی اند؛ بلکه کارگران کارخانه ماشین‌آلات صنعتی تراکتورسازی ایران، کارگران اکیا خودرو، کارگران کارخانه فولاد ارومیه، .... . آنان که پی در پی با اشاره به ثروت آذربایجان، سودای پیوستن به بورژوازیِ مشابه ِ بهره کش تری را دارند، به سیاق سالیان گذشته بی شک به اینها کینه خواهند ورزید. کینه توزی باید ما به ازای داخلی پیدا کند: چه تقابلی بهتر از جنگ "کرد و ترک" و "ترک و فارس" و فارس و کرد" می تواند جایگزین نبرد بین استثمار شدگان و استثمار شوندگان، بین کارگران و سرمایه داران شود؟ دور نامعلومی از خشونت و قهر که قربانیانش توده های مردم خواهند بود.

در مقابل دو گزینه ای که روی میز گذاشته شده، گوناز تی وی – یا همان صدای آزادی آذربایجان جنوبی – تکلیف را یک سره کرده و روشن می کند که انتخاب صحیح کدام است:

"در سال ۱۹۹۲ چکسلواکی طی یک فرآیند مسالمت‌آمیز به دو کشور چک و اسلواکی تقسیم شد. چک‌ها سالیان سال خواستار جدایی و تشکیل یک کشور مستقل بودند. جمهوری چک امروز در زمره کشورهای توسعه یافته محسوب و بالاترین شاخص توسعه انسانی را در اروپای مرکزی و شرقی بخود اختصاص داده است. اکنون از چک به عنوان عروس کشورهای اروپایی نام برده می‌شود." [1]

عروس مورد نظر گوناز تی وی، به لطف صنعت زدایی و آزادسازی ها و واگذاری کارخانجات، به چنان درجه ای از توسعه ی انسانی رسیده است که دختران زیر سن قانونی را از اسلواکی، به مقصد چک، برای تن فروشی قاچاق کند[2] . اینجا هراسی از تجزیه طلبی نیست، اما بستن دهان توده های مردم و کارگران برای در دست گرفتن سرنوشت خویش، در کنار دیگر توده ها و فارغ از تاریخ و فرهنگِ غیر قابل انکارشان که تاکید بر آن آخرین مطالبه ی فوری معیشتی نیز نیست، قطعا هراسناک تر است.

راهکار آذری های ایرانگرا نیز دست کمی از گوناز تی وی ندارد. نقطه ی اشتراکشان با درجه ی متفاوتی از شدت، کوبیدن بر طبل مشکلات اقتصادی، بیکاری، فقر و ... است، اما "وطن یولی" باور دارد که:

" این باعث نمی شود که در زمینه فرهنگی و برخورد با عناصر تجزیه طلب کوتاهی کرد از این رو می‌بایست فرهنگ ایران به عنوان یکی از مولفه‌های غیر قابل انکار پذیرفته شده و برای آموزش آن از طریق مدارس، دانشگاه‌ها رسانه‌ها به ویژه رسانه ملی برنامه‌ریزی درستی انجام داد." [3]

این یعنی آنسوی بُرداری که گوناز تی وی بر آن جا خوش کرده است. هردو مشغول بازتولید اقتدارگرایی اند؛ و به همان اندازه که اقتدارگرائی ایرانگرایانه ناسیونالیسم ایرانی را تغذیه می کند، به همان اندازه نیز ناسیونالیسم پان ترک برای خودش اقتدارگرائی معین اما متفاوتی را حدادی می کند.

داوود بهبودی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی آذربایجان‌شرقی، گفته است که آذربایجان شرقی رتبه ی دوازدهم در سرانه ارزش افزوده صنعت را داراست. "هرم سنی سال ۱۳۹۵ استان ورود ۴ نفر به بازار کار به‌ ازای خروج هر نفر را نشان می دهد. نرخ مشارکت آذربایجان شرقی همواره بیش از میانگین کشوری است و سنین ۱۵ تا ۶۴ سال در استان بیش از میانگین کشوری در بازار کار حضور دارند." [4] در کنار تمرکز صنایع در آذربایجان و ثروتمند بودن این استان، جای تردید باقی نمی ماند که جدایی آن از ایران و الصاق آن به کشورهای همسایه، به نفع چه کسانی و قطعا به زیان چه قشری از توده ی مردم خواهد بود. قیاس گذرای این شرایط با استانی چون سیستان و بلوچستان که جایگاه بسیار پایین تری از آذربایجان دارد، خصلت ارتجاعی تر جداییِ دومی را نیز به تصویر می کشد. همان طور که صربستان، جایگاه اسلوانی و کرواسی در یوگسلاوی را نداشته و جایگاه کاتالونیا و لمباردی در اسپانیا و ایتالیا نیز از دیگران برجسته تر است.

هم سرنوشت با دیگر توده های کار و زحمت، در این مورد نیز چاره ای اساسی وجود دارد: انتخاب صحیح نه یوگسلاوی، و نه چکسلواکی، بلکه خاورمیانه ی سوسیالیستی است. صمد اولدوز را به فارسی نوشت؛ دغدغه ی او نمی توانست اجرای اصل 15 قانون اساسی باشد، او می خواست جایی آنسو تر از قصه های کودکان، آگاهی طبقاتی را با ساده ترین و زیباترین روایت به ما بیاموزاند و اگر بنا بود با توده های مردم ساده سخن بگوید، قطعا به ترکی می نوشت. صمد انتقام خواهد گرفت از دشمن خلق، همین ارتجاعی که هویت را سردمدار مبارزه ای می کند که تنها در چارچوب مبارزه ی طبقاتی افق فردای کمونیستی را ترسیم خواهد کرد.

با نابدل آغاز کردیم و با او نیز خاتمه دهیم. بیش از نیم قرن قبل این فرزند شریف آذربایجان نوشت:

"ما با صبر و حوصله برای کارگران و روشنفکران با صداقت تمام ملتهای ایرانی و با توضیح و درعمل اثبات خواهیم کرد که اولا، بدون وحدت انقلابی پرولتری درمقیاس کشوری پیروزی بردشمن طبقاتی ممکن نیست. ٍثانیا، هیچیک از ملتها برتر نیستند و برای نیل به پیروزی برامپریالیسم و ارتجاع می توانند و باید زیر پرچم پرولتاریا متحد شوند. این امری است عینی. غریزه طبقاتی اینرا به تمام طبقات ستمدیده ملتها می آموزد و ما باید جریان آنرا تسریع کنیم. ما مسلما هرگونه گرایش مغایر با وحدت پرولتاریا و وحدت خلق را نابود خواهیم ساخت". (آذربایجان و مسألۀ ملی)

امروز همراه با او باید گفت و تأکید کرد که ما مسلما هر گونه گرایش مغایر با وحدت پرولتاریا و توده های زحمتکش را نابود خواهیم ساخت. و فراتر از او باید بر این تأکید نمود که انقلاب پرولتری در ایران امروز بدون چشم انداز یک خاورمیانه سوسیالیستی، بدون چشم انداز وحدت تمام توده های کار در این منطقه متلاطم جهانی ممکن نیست.

گیسو رستمی

14 آبان 1398

5 نوامبر 2019

 

[1] https://www.gunaz.tv/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C-1/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%81-%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86--%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C-121661

[2] گزارش دفتر نظارت و مبارزه با قاچاق انسان (2010) https://web.archive.org/web/20100617151358/http://www.state.gov/g/tip/rls/tiprpt/2010/142759.htm

http://vatanyoli.net/?p=1283 [3]   

[4]   https://www.irna.ir/news/83473219/%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D9%87-%DB%B1%DB%B2-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA

Read 247 times

Comments (0)

Rated 0 out of 5 based on 0 voters
There are no comments posted here yet

کامنت شما

Posting comment as a guest.
0 Characters
Attachments (0 / 3)
Share Your Location
Type the text presented in the image below. Not clear?

سیاست

یادداشتها

کنفرانس مؤسس

  • 50 سال مبارزه بر سر مارکسیسم 1932-1883 (قسمت سوم)
    از موضع تئوری مارکسیستیِ بحران و فروپاشی، این امر از ابتدا از نظر گروسمن مسلم است که برای پرولتاریا انتظار تقدیرگرایانه فروپاشیِ خود به خود ، بدون آن که فعالانه در آن دخالت کند؛ قابل طرح نیست. رژیم های کهنه…
  • حزب پرولتاریا
      حزب وظایف خود را تنها به شرطی می تواند ایفا کند که خود تجسم نظم و سازمان باشد، وقتی که خود بخش سازمانیابی شدۀ پرولتاریا باشد. در غیر این صورت نمی تواند ادعایی برای به دست گرفتن رهبری توده…
  • اتحادیه ها و شوراها
    رابطۀ بین اتحادیه و شورا باید به موقعیتی منجر شود که غلبه بر قانونمندی و [سازماندهی] تعرض طبقۀ کارگر در مساعدترین لحظه را برای این طبقه امکانپذیر سازد. در لحظه ای که طبقۀ کارگر به آن حداقلی از تدارکات لازم…
  • دربارۀ اوضاع جهانی - 14: یک پیمان تجاری ارزشمند
    یک رویکرد مشترک EU-US می تواند بر تجارت در سراسر جهان تأثیر گذار باشد. روشی که استانداردها، از جمله مقررات سلامتی و بهداشتی و صدور مجوز صادرات در بازارهای دیگر را نیز تسهیل میکند. به خصوص مناطقی که هنوز تحت…
  • 50 سال مبارزه بر سر مارکسیسم 1932-1883 (قسمت دوم)
      همان طور که رزا لوکزامبورگ تاکید نموده است، "فروپاشی جامعه بورژوایی، سنگ بنای سوسیالیسم علمی است". اهمیت بزرگ تاریخی کتاب رزالوکزامبورگ در این جاست: که او در تقابلی آگاهانه با تلاش انحرافی نئو هارمونیست ها، به اندیشه ی بنیادین…

اعتصاب قدرتمند 180 میلیون کارگر در هندوستان

ملتها، مثل بچه ها، در آرزوی تحقق پیش بینی ها هستند. آنها باید قواعد را بدانند. ایالات متحده مثل والدین است. کشورهای دیگر برای هدایت در اجرای قواعد به آن نگاه می کنند

واشنگتن پست، 15 ژانویه 2019

صد سال پس از انقلاب اکتبر

کنفرانس اول

هنر و ادبیات

ادامه...

صدا و تصویر