نظر خوانندگان

عالی بود.... ممنونم و امیدوارم هرماه دقیق و جامع‌تر ادامه داشته باشه....
سلام رفقا، درود یک ملاحضه شاید بنی اسرائیلی: با توجه به اینکه «شیخ عیسی قاسم»، رهبر معترضان به پاد...
دوست عزیز سؤال کننده، تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش...
توصیه های خوبی فهرست شده که البته همانطور که در متن هم آمده بر اساس ابتکارات خودجوشی است که در جامعه...
دوست گرامی، ضمن تشکر، قبل از هر چیز یک درخواست. لطف کنید و نام دیگری برای خود انتخاب کنید. نامی که ب...
آقای بهمن شفیق دلیل درصد خیلی خیلی پایین مرگ و میر در آلمان به نسبت تعداد مبتلایان چیست؟ ایا آلمان پ...
رفیق امین عزیز، با سلام متقابل ارزیابی ما از مقاله متفاوت از ارزیابی شماست. تا جائی که به تبیین دقیق...
با سلام و سپاس بابت ترجمه و درج آین مقاله؛ موضوع بحث مقاله موضوعی مهم و ریشه ای در مسیر اگاهی طبقاتی...
رفیق عزیز امیر، مشکل بتوان با فرمول ساده "شرایط عینی-شرایط ذهنی" به تبیین وضعیتهای متفاوت مبارزه طبق...
زیدآبادی ذیل یادداشتی به نام طرح ناعادلانۀ ترامپ چقدر شانس اجرا دارد؟ تو سایت ایران امروز مینویسه: خ...
سلام و خسته نباشید. صحنه نبرد را خوب بیان نموده اید. چند پرسش مطرح است. نوشته اید " مقطعی است تار...
رحمان حسین زاده جدیدا تو مقاله معامله قرن: آپارتاید نژادی علیه مردم فلسطین! اون آخرش نوشته: با سرنگ...
در تأیید وحید صمدی اولا" اگر حملۀ موشکی الکی بوده و با هماهنگی آمریکا انجام شده، دلیل ندارد که درجۀ...
با سلام به رفقای عزیز تدارک کامنت آقا یا خانم sharifi دقیقا به چه معنی بود؟ چند مرتبه خواندم و متوج...
رفیق عزیز علی، در تکمیل نکات طرح شده در پاسخ بهمن شفیق. همان طور که در مورد فراخوان پنجم دی توسط اپو...
رفیق عزیز علی، با نظرتان درباره اعتراضات مربوط به سقوط هواپیمای مسافربری اوکراین موافقیم. صاف و ساده...
رفقا درباره‌ی اعتراضات این دو سه روزه در ایران نظرتان را بنویسید. ماهیت این اعتراضات تا حد زیادی برا...
امید، چرا اصرار دارید درباره عدم امکان جنگی حرف بزنید که فعلا هیچیک از طرفین خواهان آن نیستند و ما ...
وحید صمدی، شما در ابتدا آسمان و ریسمان را به هم می بافید تا بتوانید با بعضی شباهتها مرا به بی بی سی ...
محور سرخوش از مقاومت در برابر دست درازی های استکبار و بدنبال آن اندام نمایی خیابانی احاد مردم در تشی...

مقالات

کتاب

چگونه ایران تعیین می کند که آیا دلار آمریکا ارزِ ذخیره ی جهانی باقی می ماند؟

نوشتۀ: تایلر داردن

جهان در حال گذار از نفت به گاز است، همانطور که 70 سال پیش نیز از ذغال سنگ به نفت گذر کرده بود. ... این قیمت گذاریِ ذخیره ی عظیم گازیِ ایران است که تعیین خواهد کرد که مخرج مشترک ارز جهانی آینده برای این منبع انرژی چه خواهد بود. 

یادداشت سردبیر:

جدال بین ایران و آمریکا، بر خلاف تصور ساده لوحانه رایج در محافل اپوزیسیون برانداز، در بر گیرنده مؤلفه های لحظه تعیین کننده ای در تعیین آرایش نظم جهانی آینده است. این جدال در لایه های مختلف در جریان است که از تجدید آرایش خاورمیانه تا توازن قوای بین دو بلوک یوراسیا و ترانس آتلانتیک، نقش اروپا در نظم جهانی آینده و سرانجام نظام پولی مسلط جهانی آینده را در بر میگیرد. مقاله حاضر که برای نخستین بار تحت عنوان "خودفریبی و تکبر" در پرتال شرکت انگلیسی کلارموند درج شده است، به وجهی از این تحولات اشاره می کند که در ادبیات سیاسی رایج کمتر به آن پرداخته شده است اما از اهمیتی وافر در فهم تحولات جاری برخوردار است: قیمت گذاری گاز به عنوان منبع اصلی انرژی آینده و نقش جهانی دلار.

آنچه نویسندگان مقاله طرح می کنند و نتیجه ای که از آن می گیرند، شایسته دقت و توجه است. حقیقتا نیز شواهدی در دست است که در میان بازیگران اصلی این جدال تعیین کننده، موضوع مطروحه از جانب نویسندگان، یعنی سرنوشت گاز ایران، یکی از موضوعات گرهی در تعیین موضعگیریهای متقابل بوده است، بی آن که در رسانه ها موضوع گاز ایران چندان به بحث گذاشته شده باشد. این که تقریبا همه چیز در ایران مورد تحریم قرار گرفته است اما گاز ایران در شمار کالاهای تحریمی قرار ندارد، خود می تواند نشانه ای از این باشد که اهمیت موضوع بیش از آن بوده است که سرنوشت آن به مباحثات رسانه ای سپرده شود.در پرتالهای تخصصی تر اما، این موضوع از دید دور نمانده است.

از جمله در تاریخ 7 مه در پرتال تخصصی "اویل پرایس" که به بررسی بازار نفت می پردازد، مقاله ای به قلم سایمون واتکینس منتشر شده است تحت عنوان "طرح کلان ایران برای شکست تحریمهای آمریکا". نویسنده مقاله از تندروهای ضد ایرانی است و خود مقاله هم به سرعت در سایتهای لابی ضد ایرانی بازنشر شد. عنوان نوشته از طرح کلان ایران صحبت می کند اما در خود نوشته تماما نقشه های سپاه پاسداران مورد بحث قرار می گیرد و نه ایران. نویسنده در مباحث خود به منبعی از داخل ایران استناد می کند که این اطلاعات را در اختیار وی گذاشته است. احتمالا یکی از اصلاح طلبان و یا کارگزاران ترانس آتلانتیک ایرانی. اما آنچه در نوشته اهمیت دارد و به بحث مقاله حاضر مربوط است، بحث کوتاهی است که در رابطه با گاز ایران به میان می آید.

واتکینس  به استناد منبع داخلی خویش نخست از نفوذ سپاه پاسداران بر شرکتهای معامله گاز سخن می گوید و این که چگونه برجام راه را برای معاملات گازی ایران و اروپا با یورو باز کرد و سرانجام باز هم از قول همان منبع داخلی در رابطه با تحریمهای ترامپ پس از خروج از برجام و علت همراهی اروپا با آن عنوان می کند که "موضوع کلیدی این است که آمریکا به آلمان – به عنوان رهبر دوفاکتوی اروپا- قول داد که در ازاء همراهی اروپا با تحریمهای آمریکا بر علیه نفت ایران، آمریکا هرگز گاز ایران را تحریم نخواهد کرد که مورد نیاز شدید اروپاست. اگر آمریکا زیر این قول بزند، آلمان معامله اش با آمریکا بر سر تحریم نفت ایران را پایان یافته تلقی خواهد کرد، یعنی این که در گام اول یونان و ایتالیا اجازه خواهند یافت نفت ایران را وارد کنند".

حقیقت این است که در حال حاضر نیاز اروپا به گاز ایران آنچنان شدید نیست که به خاطر آن وارد چنین جدالی با آمریکا شود. شاید کلید فهم موضوع در بحث مقاله حاضر بر سر ارز مسلط بر جهان در آینده و نقش ایران در تعیین برنده نهائی این جدال باشد. و یک نکته در حاشیه، توقیف نفتکش گریس 1 نیز در پرتو این جدال معنائی دیگر می یابد. اگر آن نفت برای ایتالیا و یا یونان بود و به آن مقصد میرسید، عملا تحریم نفتی آمریکا به طور رسمی توسط اروپا شکسته شده بود.

نفتکش ها سنگین ترین شناورهای روی دریاها هستند و جنگ نفتکشها را می توان جنگ غولها نیز دانست. اما این فقط جبهه ای از جنگ عظیم تر غولها سطح جهانی است. کمونیستها مجاز نیستند در ارزیابی وقایع فریب پروپاگاندهای طرفین درگیر در این جنگ غولها را بخورند. آنها موظفند در سطوح عمقی این دریای پر تلاطم راه پیشروی های آینده را باز کنند.

7 مرداد 98 – 29 ژوئیه 2019

*********************

استرلینگ به عنوان ارز ذخیره ی جهانی به مدتِ حدودا دو قرن سلطه ای بلامنازع داشت، ارزی که امپراطوری بریتانیا را، که قدرت برتر جهانی در طول قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بود، سرپا نگه داشته بود. سپس، در یک بازه ی زمانیِ چند ماهه، همه چیز تغییر کرد و دلار آمریکا پس از مجموعه ای از حوادثِ دراماتیک، نقش ارزجهانی را برعهده گرفت.

موقعیت ارز ذخیره ای برای همیشه دوام نمی آورد

مصطفی زیدی و کریس اَندرو از کلارموند، برای آنهایی که با این دگرگونی تاریخی آشنایی ندارند، به توصیف مجموعه ای از حوادث می پردازند که در طی آنها ایران و ذخایر نفتی اش به عنوان آخرین میخ بر تابوتِ استرلینگ و امپراطوریِ بریتانیا کوبیده شد. البته آنچه که جالب تر است اظهارات آنها درمورد تنش های فعلی بین واشنگتن و تهران است و اینکه آنچه بر سر گاز ایران خواهد آمد می تواند همان حادثه ای باشد که ختم به پایان موقعیت ذخیره ایِ خود دلار شود.

چرا؟ در این باره مشاهده ی کلارموند در [مقاله ی] "خودفریبی و تکبر" را بخوانید. [2]

خودفریبی و تکبر

در تابستان خفه کننده ی سال 1945 لُرد کیِنز بیمار و پژمرده حال از واشنگتن به لندن پیغامی فرستاد – ماموریت اش برای تحصیلِ کمک 5 میلیارد دلاری برای اجتناب از یک "دانکیرک مالی"*  شکست خورده بود. در عوض آمریکایی ها وامی به ارزش 3.5 میلیارد دلار اما پر از شرط و شروط پیشنهاد کرده بودند. اِرنی بِوین، وزیر خارجه از حزب کارگر غرولند کرد که " ما در دستانِ شیلوک** گیر افتاده ایم". درخواست آمریکایی ها از طریق سلطانِ سابقِ پنبه ویل کلِیتون و قاضیِ ارشدِ آینده فرِد وینسون طرح شده بود و توسط رئیس بانک چِیس [مانهاتان] ساخت و پرداخت شده بود. سه شرطِ لازم برای اخذ این وام پیش گذاشته شده بود. اول، پایان دادن به اولویت تجارت برای امپراطوری [بریتانیا]؛ دوم، شناور کردن استرلینگ در مدت زمانی یک ساله؛ و سوم، پیوستن بریتانیا به سیستم برتون وودز.

هدف آمریکا مرکزیت بخشیدن به صنعت و مالیه ی امریکا در جهان بود. این به معنای از هم گسیختن بازارِ تجارت-آزاد استرلینگی و نابودی موقعیت استرلینگ به عنوان ارز ذخیره ای و ارز پرداخت (settlement currency) بود. طی جنگ جهانی دوم بریتانیا پایگاه های دریایی و فناوریِ پیشروِ جهانی اش را با آمریکا معامله کرده بود؛ حالا این متحدِ آمریکایی در پی به زیر کشیدن و در اختیار گرفتن بازارهای تجاریِ امپراطوری و ارز آن بود.

اورشلیمِ جدید

دولت اَتلی  Atlee (حزب کارگر) برای تحقق بخشیدن به وعده ی "اورشلیم جدید" – اشتغال کامل، سرویس سلامت همگانی و رفاه اجتماعی – نیاز به دلارهای آمریکا داشت. در یک مباحثه ی پنج روزه، دولت اَتلی با تمام شرایط وام اعلام موافقت کرد. به صورت طنرآمیزی، حزب کارگر در حالی با تجارت آزاد خارجی توافق کرد که به شدت مشغول ملی کردن صنعتِ داخلی بود. آنها امپراطوریِ تجاری خود و تسلط جهانی استرلینگ را قربانی بینشِ اتوپیایی پسا-جنگی کردند.

یک سال بعد، استرلینگ شناور شده بود و تنها یک دوره ی 37 روزه ی فاجعه آمیز را دوام آورد تا دوباره تحت کنترل در آید؛ دو سال بعد به میزان 30% از ارزش آن کاسته شد. همانطور که کِینز پیشتر اظهار نظر کرده بود، این کار ترکیبی غریب از "خودفریبی و تکبر" بود.

نفتِ استرلینگ...

با از دست دادن هند، بِوین به سمت خاورمیانه چرخید، جایی که دسترسی به نفت ایران که تحت سلطه ی استرلینگ بود موازنه ی پرداخت های بریتانیا را روبراه نگه داشته بود. انگستان همچنان می توانست پول نفت ایرانی را با استرلینگ بپردازد و در نتیجه دلارهای ارزشمند خود را حفظ کند.

اما مشارکت های نفتی آمریکا در ونزوئلا و عربستان، بر اساس قانون مالکیت 50-50 بین آمریکا و محلی ها، ساختارِ 30-70 بریتانیا در ایران را غیر قابل دفاع می کرد. ملی گرایان ایرانی شروع به درخواستِ کنترل کامل بر منابع ملی شان کردند و در نهایت این کنترل را به دست آوردند.

با ملی کردن شرکت نفت ایران و انگلیس AIOC، بریتانیا از نفتِ استرلینگ محروم شد و در نتیجه برای تحصیلِ دلار از جهت پرداخت برای [نیازهای مربوط به] انرژی کاملا به آمریکایی ها وابسته شد. این موضوع باعث خروج سریع [کشورها] از نگه داشتن استرلینگ به عنوان ارز ذخیره ای و ارز پرداخت گردید. نفت ایرانی به برادران دیگرش که تحت سلطه ی دلار بود پیوست.

تقریبا 70 سال بعد امروز نیز ایران در مرکز ثقل این امر قرار گرفته است که منبع تأمین انرژی آینده با چه ارزی قیمت گذاری می شود.

معاملات ایرانی

آخرین میخ بر تابوت استرلینگ به عنوان ارز جهانی، از دست دادن نفتِ تحت سلطه ی استرلینگ بود. فروپاشی این تسلط، جزئی و نامحسوس بود، اما سپس در سراشیبی تند افتاد.

همچنین که امروز نیز که مشخص نیست گاز طبیعی به کدامین ارز قیمت گذاری خواهد شد، آمریکا خود را در وضعیت مشابهی می یابد. جهان در حال گذار از نفت به گاز است، همانطور که 70 سال پیش نیز از ذغال سنگ به نفت گذر کرده بود. در حال حاضر گاز طبیعی در آمریکا با دلار، گاز روسیه در اروپا با یورو، همان گاز در چین با رنمینبی و گاز قطر با دلار آمریکا قیمت گذاری می شود. این قیمت گذاریِ ذخیره ی عظیم گازیِ ایران است که تعیین خواهد کرد که مخرج مشترک ارز جهانی آینده برای این منبع انرژی چه خواهد بود. یا به بیان دیگر، موقعیت ادامه دارِ دلار آمریکا به عنوان ارز ذخیره ی جهانی ممکن است به چگونه معامله کردن واشنگتن با تهران بستگی داشته باشد. جنگ نه در خدمت دلار آمریکا و نه در خدمت دوامِ ترامپ خواهد بود. آمریکا باید راهی برای داشتن گاز طبیعی ایرانیِ تحت سلطه ی دلار بیابد.

مرا لگد نکن

برخلاف بریتانیای پس از جنگ جهانی دوم، آمریکا با یک رقیبِ سخت طرف نیست. اما به نظر می رسد در یک معمای اَتلی-وار گیر افتاده باشد: مسائل داخلی که از وظایف بین المللی پیشی می گیرند. "اورشلیم جدید" آمریکا بر روی کلاه های قرمز بیس بال ثبت شده... "عظمت را دوباره به آمریکا برمی‌گردانیم". و این آرمان، قیمتی دارد – خارج شدنِ صلح آمیز از تعهدات جهان – بی هیچ حادثه ی ناگوارِ ایرانی ای.

 

تایلر داردن

ترجمه تحریریه سایت

*  [financial Dunkirk اشاره به فروپاشی ارتشهای فرانسه و انگلیس در جبهه دانکیرک در برابر ارتش آلمان نازی]

** شیلوک نزولخوار یهودی در نمایش تاجر ونیزی شکسپیر که در ازای وام به رقیب مسیحی اش تکه ای از گوشت بدن وی را به عنوان ضمانت درخواست نمود.

[1] https://www.zerohedge.com/news/2019-07-04/how-iran-will-determine-if-us-dollar-remains-worlds-reserve-currency

[2] https://mailchi.mp/clarmond/self-deception-and-pride-a-market-comment

Comments (0)

Rated 0 out of 5 based on 0 voters
There are no comments posted here yet

کامنت شما

  1. Posting comment as a guest. Sign up or login to your account.
Rate this post:
0 Characters
Attachments (0 / 3)
Share Your Location
Type the text presented in the image below. Not clear?

یادداشتها

سیاست

ویدئوهای تازه

ما و کرونا -  یک بحث مقدماتی (صوتی)- سخنرانی بهمن شفیق -23 اسفند 1398
ما و کرونا 2  نگاهی به برخی وجوه تاکتیک و استراتژی کمونیستی در مواجهه با آن بهمن شفیق 10 0-1 - 1399
سیب کوچولوکاری از گروه موسیقی روسی "اوتاوا یو" با آرزوی سالی خوب برای همه زحمتکشان بهار+ شعر 1399
کرونا، چه چیزی از همه خطرناک تر است!؟
ویروس کرونا، ویروس برانداز
بحران کرونا و وظایف - کمونیستها - بیانیۀ تدارک کمونیستی جنبش سازماندهی حزب پرولتاریا - 24 اسفند 1398
مواجهه با کرونا در سه پرده
کرونا فاجعه ای بزرگتر است یا نظامی که قادر به مهار آن نیست؟
گرامی باد  8 مارس روز جهانی زن  ویدیو کلیپ با قطعه ای ازسمفونی شماره 1 خانم فلورنس پرایس
انتخابات، کرونا، زوال و بازسازی اقتدار -  سخنران: بهمن شفیق 12 اسفند 1398
وضعیت جنگی، تقابل نظامی و مبارزه طبقاتی- تحولات پس ازحمله موشکی به عین الاسد، بهمن شفیق - 21 بهمن 98
شجاعت مردم» فیلمی از معدنجیان بولیوی با زیرنویس فارسی» El Coraje del pueblo Jorge Sanjinés 1971
افزایش قیمت بنزین - دست لاشخورها کوتاه [پاد کست]
[ تیزر] افزایش قیمت بنزین - دست لاشخورها کوتاه
(بازیر نویس فارسی- برای خواندن زیر نویس، کلید زیر نویس را فعال کنید)  تحریمهای داروئی آمریکائی
Die Teppichweber von Kujan-Bulak ehren Lenin- قالی باقان گویان بولاق لنین را گرامی میدارند
آیا باید سوسیالیسم را سرزنش کرد؟
بیانیۀ تدارک کمونیستی: کس نه له کورد موردوا: پسا حقیقت به روژآوا هم رسید
تجارب کارگری در اداره تولید (2) - ارتش کارگرانِ تولیدی
کردایتی : بدون شرح
تجارب کارگری در اداره تولید: 1
گلوبالیسم، ماکسیمالیسم و انقلابات رنگی -  آنها افتخار میکنند که ماکسیمالیست هستند
روز دوم اکتبر در اکوادور به مدت 60 روز وضعیت فوق العاده اعلام شده، اما ناآرامیها کماکان ادامه دارند
اعتراضات در اکوادور بر علیه سیاست جدید ریاضت اقتصادی در چهارچوب  صندوق بین المللی پول
♦️از روز دوم اکتبر در اکوادور به مدت 60 روز وضعیت فوق العاده اعلام شده است .
اعتراضات شهر کوئیتو در اکوادور بر علیه قوانین جدید ریاضتی در چهارچوب اصلاحات صندوق بین المللی پول
هپکو  -  هفت تپه و حلقۀ گمشدۀ جنبش کارگری
این، زمان پایه ای ترین انتقاد به نظم سرمایه داری و زمان کمونیسم طبقاتی پرولتاریا است.
مدارسی که باز می شوند و کودکانی که باز هم در حسرت یک کلاس گرم در زمستان می مانند
پس از آرامکو:گفتاری دربارۀ حملۀ حوثی ها به آرامکو، تفاوت استراتژیک تقابل چین-روسیه و ایران با آمریکا
ماشین خوابهای تهران و ماشین خوابهای سیلیکن وَلی
کشمکش را بر سر فقر و غنا باید نمود
بهداشت رایگان و ممنوعیت کامل پزشکی خصوصی
اتحادیه های کارگری در آمریکا
کنکور 98 و نظام طبقاتی
کارگران، کمونیستها و جنبشهای مطالباتی جاری
ونزوئلائی دیگر (با زیر نویس فارسی - بخش اوّل)
ونزوئلائی دیگر (بخش دوّم - با زیر نویس فارسی)
پنجمین سالگرد جمعۀ سیاه در اُدِسا بدست نازیستها
خجسته باد اول ماه مه روز جهانی کارگر 2019
بمناسبت 149مین سالگرد تولد لنین
توده های محروم و پرزیدنت انتصابی "جامعۀ جهانی؟!" در ونزوئلا
موضع گیری راجر واترز از موسسین پینک فلوید در محکومیت تلاش برای کودتای آمریکائی در ونزوئلا
تظاهرات علیه کودتاچیان و در حمیات از دولت قانونی مادورو در 4/2/2019
vlc record 2019 02 04 00h10m57s Митинг в поддержку Мадуро

کنفرانس مؤسس

  • 50 سال مبارزه بر سر مارکسیسم 1932-1883 (قسمت سوم)
    از موضع تئوری مارکسیستیِ بحران و فروپاشی، این امر از ابتدا از نظر گروسمن مسلم است که برای پرولتاریا انتظار تقدیرگرایانه فروپاشیِ خود به خود ، بدون آن که فعالانه در آن دخالت کند؛ قابل طرح نیست. رژیم های کهنه…
  • حزب پرولتاریا
    حزب وظایف خود را تنها به شرطی می تواند ایفا کند که خود تجسم نظم و سازمان باشد، وقتی که خود بخش سازمانیابی شدۀ پرولتاریا باشد. در غیر این صورت نمی تواند ادعایی برای به دست گرفتن رهبری توده های…
  • اتحادیه ها و شوراها
    رابطۀ بین اتحادیه و شورا باید به موقعیتی منجر شود که غلبه بر قانونمندی و [سازماندهی] تعرض طبقۀ کارگر در مساعدترین لحظه را برای این طبقه امکانپذیر سازد. در لحظه ای که طبقۀ کارگر به آن حداقلی از تدارکات لازم…
  • دربارۀ اوضاع جهانی - 14: یک پیمان تجاری ارزشمند
    یک رویکرد مشترک EU-US می تواند بر تجارت در سراسر جهان تأثیر گذار باشد. روشی که استانداردها، از جمله مقررات سلامتی و بهداشتی و صدور مجوز صادرات در بازارهای دیگر را نیز تسهیل میکند. به خصوص مناطقی که هنوز تحت…
  • 50 سال مبارزه بر سر مارکسیسم 1932-1883 (قسمت دوم)
    همان طور که رزا لوکزامبورگ تاکید نموده است، "فروپاشی جامعه بورژوایی، سنگ بنای سوسیالیسم علمی است". اهمیت بزرگ تاریخی کتاب رزالوکزامبورگ در این جاست: که او در تقابلی آگاهانه با تلاش انحرافی نئو هارمونیست ها، به اندیشه ی بنیادین "کاپیتال"…

صد سال پس از انقلاب اکتبر

کنفرانس اول

هنر و ادبیات

ادامه...

صدا و تصویر